Công trình làng văn hóa trọng điểm vì sao xây mãi vẫn… chưa xong? - Cổng thông tin điện tử - Sở Xây Dựng - Vĩnh Phúc

Công trình làng văn hóa trọng điểm vì sao xây mãi vẫn… chưa xong?

16/10/2019

Thực hiện đề án “Phát triển văn hóa nông thôn đến năm 2015, định hướng đến năm 2020”, hơn 10 năm qua, tỉnh Vĩnh Phúc đã đầu tư hơn 100 tỷ đồng hỗ trợ các địa phương xây dựng công trình làng văn hóa trọng điểm. Tuy nhiên, bên cạnh những làng văn hóa đã phát huy hiệu quả tích cực ngay sau khi đưa vào sử dụng, vẫn còn những công trình xây dựng dở dang, không chỉ gây lãng phí nguồn ngân sách Nhà nước mà còn khiến nhân dân nơi triển khai dự án phải mòn mỏi chờ đợi một thiết chế văn hóa đáng lẽ họ đã được hưởng từ nhiều năm trước.

Vì đâu nên nỗi?

Sau bao năm phải sử dụng nhà văn hóa cũ trước đây vốn là sân kho của đội sản xuất thuộc hợp tác xã nông nghiệp, sau chuyển sang làm lớp giữ trẻ mẫu giáo rồi được cải tạo làm nơi hội họp, năm 2009, bà con thôn Chùa Vàng, xã Minh Quang, huyện Tam Đảo đón nhận tin vui khi được tỉnh quan tâm đầu tư xây dựng Trung tâm Văn hóa thể thao làng văn hóa trọng điểm với diện tích hơn 5.100m2.

Để có thể đưa vào sử dụng, công trình làng văn hóa trọng điểm Ngọc Quang,
xã Ngọc Thanh, Phúc Yên vẫn còn nhiều việc phải làm

Thế nhưng đến nay, đã tròn 10 năm, dự án này mới chỉ dừng lại ở mức xây xong phần thô của khung nhà, các công trình sân vườn, cổng, nhà vệ sinh, hệ thống điện nước chưa được thực hiện. Đáng lo, nhà văn hóa cũ đã xuống cấp nghiêm trọng, những tấm lợp trên mái lần lượt bị vỡ, tường nhà bong tróc thành nhiều mảng vẫn được “trưng dụng” làm nơi sinh hoạt chung. Hiện hàng trăm hộ dân vẫn đang phải chịu cảnh “mưa hứng nước, nắng dùng bạt che” mỗi lần hội họp.

Trao đổi với phóng viên, đại diện lãnh đạo UBND xã Minh Quang cho biết, dự án Trung tâm Văn hóa thể thao làng văn hóa trọng điểm thôn Chùa Vàng, tỉnh giao UBND xã làm chủ đầu tư, đơn vị thi công là Công ty cổ phần đầu tư Xây dựng Đức Anh. Dự án có diện tích hơn 5.000m2 với tổng kinh phí gần 5 tỷ đồng, trong đó, ngân sách Nhà nước hỗ trợ 3 tỷ đồng, số còn lại được huy động từ các nguồn khác tại địa phương. Theo đúng cam kết, trong quý II/2015 nhà thầu đã phải hoàn thành, bàn giao công trình cho địa phương, song do năng lực hạn chế, doanh nghiệp đã xin phép UBND tỉnh gia hạn thời gian thực hiện gói thầu xong trong tháng 12/2016. Nhưng cũng từ đó, Công ty này dừng hẳn, không thi công dự án dù UBND xã nhiều lần gửi công văn, cử người trực tiếp đến trụ sở để đôn đốc tiếp tục thi công hoặc thanh toán số tiền 3 tỷ đồng đã tạm ứng. Do kéo dài nhiều năm, hiện địa phương không rõ doanh nghiệp đã chuyển đi đâu và cũng không thể liên lạc được với lãnh đạo Công ty.

Tương tự, năm 2015, công trình làng văn hóa trọng điểm Ngọc Quang được UBND thị xã Phúc Yên (nay là thành phố Phúc Yên) phê duyệt với tổng mức đầu tư hơn 4,4 tỷ đồng trên diện tích hơn 5.300mtại thôn Ngọc Quang nhằm mục đích lưu giữ nét đẹp văn hóa của làng dân tộc Sán Dìu, gắn với phát triển khu du lịch Đại Lải, chiến khu Ngọc Thanh. Dù đã quy định thời gian thực hiện dự án trong 2 năm 2015 – 2016, nhưng khi theo chân cán bộ văn hóa xã “mục sở thị” công trình tiền tỷ này mới thấy vẫn còn ngổn ngang nhiều việc phải làm. Cụ thể, ngoài nhà luyện tập thể thao và nhà vệ sinh đã được xây dựng xong đặt chênh vênh lưng chừng đồi, lối vào vẫn là con đường đất gồ ghề nhỏ hẹp, không hề thấy bóng dáng các hạng mục còn lại như cổng, tường rào, sân vườn. Cứ thế, sau gần 5 năm, mong ước về một điểm phục vụ sinh hoạt văn hóa của bà con dân tộc Sán Dìu nơi đây vẫn dở dang…

Theo lý giải của ông Đỗ Văn Chính, Phó Chủ tịch UBND xã Ngọc Thanh, công trình khởi công từ năm 2016 nhưng thực chất phải đến cuối năm 2017 mới chính thức được xây dựng do gặp khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng. Tiếp đó, trong thời gian thi công, chính quyền xã đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động người dân tạo điều kiện thuận lợi nhất cho nhà thầu song vẫn còn một hộ dân chưa đồng ý với giá đền bù 600m2 đất nằm trong diện tích đã được quy hoạch xây dựng làng văn hóa trọng điểm Ngọc Quang. Tháo gỡ khó khăn này, UBND xã Ngọc Thanh đã gửi công văn đề nghị UBND thành phố Phúc Yên cho phép điều chỉnh giảm phần diện tích đất chưa giải phóng mặt bằng theo quy hoạch ban đầu, đồng thời, đề nghị thành phố đầu tư kinh phí để địa phương đẩy nhanh tiến độ thi công giai đoạn II của dự án. 

Nhưng đáng buồn hơn cả phải kể đến công trình làng văn hóa trọng điểm Nam Giáp, xã Đức Bác, huyện Sông Lô được khởi công xây dựng năm 2012 với tổng mức đầu tư gần 6 tỷ đồng, trong đó ngân sách Nhà nước 3,5 tỷ đồng. Dự án do UBND xã Đức Bác làm chủ đầu tư. Dù đã được tạm ứng số tiền 2 tỷ đồng từ nguồn ngân sách của tỉnh cho đơn vị trúng thầu thi công là Công ty TNHH MTV Xây dựng và Thương mại Trọng Đạt nhưng khởi công xong, công ty này mới chỉ thi công được phần móng rồi dừng lại với lý do giám đốc ốm và xin gia hạn hợp đồng thi công công trình đến cuối tháng 5/2012, sau đó xin gia hạn đến tháng 3/2013. Không được địa phương chấp nhận, tháng 7/2014, công ty triển khai thi công phần cột, khung cứng rồi... bỏ trốn. Gần 8 năm trôi qua, những chiếc cột trụ được đổ bê tông nay đã xuống cấp, nứt vỡ và đang được người dân tận dụng làm nơi nuôi gia cầm, trồng cỏ.

Được biết, chính quyền địa phương đã chủ động mời các nhà thầu khác vào thi công tiếp, nhưng do các hạng mục đã làm trước không đảm bảo về khối lượng cũng như chất lượng nên không đơn vị nào dám nhận lời. Vì thế, người dân Nam Giáp vẫn chưa biết đến bao giờ mới có một nơi sinh hoạt văn hóa chung theo đúng nghĩa?

Sẽ siết chặt công tác quản lý

Theo đại diện Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, quá trình xây dựng làng văn hóa trọng điểm được chia làm 2 giai đoạn. Trong giai đoạn 1 (2006 - 2010), ngân sách tỉnh hỗ trợ kinh phí xây dựng 17 làng với mức 3 tỷ đồng/làng; giai đoạn 2 (2011 - 2015) hỗ trợ 16 làng với mức 3,5 tỷ đồng/làng, nguồn kinh phí còn lại sẽ được huy động từ nguồn ngân sách huyện, xã và nhân dân đóng góp. Với cách làm này, từ năm 2006 đến nay, trên địa bàn tỉnh đã có nhiều làng văn hóa trọng điểm được đầu tư xây dựng, phát huy hiệu quả tích cực ngay sau khi đưa vào sử dụng. Điển hình như làng Tảo Phú, Nhật Chiêu, huyện Yên Lạc; làng Vũ Di, Văn Trưng, huyện Vĩnh Tường; làng Vân Hội, huyện Tam Dương; làng Đình Chu, Hoàng Chung, huyện Lập Thạch; làng Bình Sơn, huyện Sông Lô.

Tuy nhiên, bên cạnh đó, vẫn còn một số công trình trung tâm văn hóa làng văn hóa trọng điểm triển khai thực hiện còn chậm, nhiều hạng mục xây dựng dở dang, hoạt động chưa hiệu quả. Ngoài 3 công trình kể trên, hiện trên địa bàn tỉnh vẫn còn trung tâm văn hóa làng văn hóa trọng điểm Song Vân, xã Vân Trục, huyện Lập Thạch; làng Lý Hải, xã Phú Xuân, huyện Bình Xuyên; làng Phù Liễn, xã Đồng Tĩnh, huyện Tam Dương và làng Đồng Dong, xã Quang Yên, huyện Sông Lô chưa hoàn thiện, đưa vào sử dụng theo đúng quy định. 

Nguyên nhân chủ yếu là sự phối hợp giữa chủ đầu tư với các cấp, ngành liên quan chưa chặt chẽ, thiếu kiểm tra giám sát; công tác quy hoạch chọn địa điểm xây dựng, lập phương án bồi thường, giải phóng mặt bằng, thủ tục xây dựng chưa thực hiện đúng quy định. Một số công trình  tuy đã đưa vào sử dụng nhưng hiệu quả chưa cao do nguồn kinh phí đối ứng và nguồn huy động xã hội hóa của địa phương thấp nên không đủ nguồn lực mua sắm trang thiết bị; có nơi phong trào văn hóa - thể thao chưa phát triển.

Qua tìm hiểu tại một số địa phương nhận thấy, vấn đề cốt lõi khiến công trình trung tâm văn hóa làng văn hóa trọng điểm xây dựng chậm tiến độ là do gặp khó khăn về nguồn vốn. Mặc dù đã được ngân sách tỉnh cấp 3 – 3,5 tỷ đồng/làng song mỗi địa phương vẫn phải bỏ ra hàng tỷ đồng vốn đối ứng để tiếp tục hoàn thiện các hạng mục còn dang dở - một số tiền không hề nhỏ và cũng không dễ huy động xã hội hóa bởi trước đó, các xã này đã dồn lực cho chương trình xây dựng nông thôn mới. Do thiếu tiền, nhiều hạng mục bị xuống cấp không được tu bổ kịp thời ngày càng hư hỏng nặng hơn. Trong khi đó, nhiều địa phương sau khi đã hoàn thành công trình cũng đang không biết xoay sở nguồn lực nào để mua sắm các trang thiết bị và phát triển các phong trào xây dựng thôn văn hóa, gia đình văn hóa và phong trào văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao.

Ông Quảng Đức Hạnh, Trưởng Phòng Xây dựng nếp sống văn hóa và gia đình, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết: Căn cứ báo cáo kết quả việc chỉ đạo đầu tư xây dựng làng văn hóa trọng điểm mới được UBND các huyện, thành phố gửi và kiểm tra thực tế các công trình, Sở đã tham mưu UBND tỉnh chỉ đạo các Sở: Kế hoạch và Đầu tư, Tài chính phối hợp với các sở, ngành, địa phương liên quan trực tiếp kiểm tra và báo cáo cụ thể việc phân bổ, sử dụng nguồn vốn đầu tư xây dựng các làng văn hóa trọng điểm. Đồng thời, chỉ đạo chủ đầu tư khắc phục khó khăn, đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện các hàng mục công trình còn dang dở để phục vụ nhu cầu sinh hoạt văn hóa của nhân dân; kiên quyết xử lý nghiêm những tập thể, cá nhân nếu để xảy ra sai phạm. Song song với đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động nhân dân khai thác, sử dụng có hiệu quả các công trình đã đầu tư cần chủ động đề xuất các giải pháp phát triển văn hóa truyền thống, tiêu biểu của mỗi làng; tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao tại Trung tâm văn hóa – thể thao, Nhà văn hóa thôn, làng văn hóa trọng điểm nhằm thu hút đông đảo các tầng lớp nhân dân tham gia, qua đó, góp phần phát huy, bảo tồn các giá trị văn hóa phi vật thể của mỗi địa phương, vùng miền tại Vĩnh Phúc.

Theo cổng thông tin điện tử tỉnh Vĩnh Phúc

Các tin đã đưa ngày: