Luật Tiếp cận thông tin: Hiện thực “quyền được biết” của người dân - Cổng thông tin điện tử - Sở Xây Dựng - Vĩnh Phúc

Luật Tiếp cận thông tin: Hiện thực “quyền được biết” của người dân

28/11/2018

Luật Tiếp cận thông tin được Quốc hội thông qua ngày 6/4/2016, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2018. Luật ra đời là bước chuyển mạnh mẽ trong minh bạch hóa thông tin, góp phần xây dựng một xã hội cởi mở về thông tin, một Chính phủ công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình cao trong hoạt động quản lý, điều hành đất nước, tiếp tục đưa chủ trương “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” đi vào cuộc sống.

Ở nước ta, Hiến pháp năm 1992 lần đầu tiên xác định quyền được thông tin là quyền cơ bản của công dân. Mặc dù Nhà nước đã ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật nhằm cụ thể quy định của Hiến pháp bảo đảm thực hiện quyền được thông tin của công dân song thực tiễn, việc tiếp cận thông tin của công dân còn hạn chế, việc công khai và cung cấp thông tin của các cơ quan nhà nước mới chỉ đáp ứng một phần nhu cầu của người dân, chưa tạo điều kiện cho người dân tiếp cận thông tin một cách chủ động, nhanh chóng và thuận tiện. Phạm vi, hình thức công khai thông tin cũng như quy trình, thủ tục tiếp nhận yêu cầu và cung cấp thông tin theo yêu cầu tại các cơ quan nhà nước chưa được thực hiện thống nhất, còn phụ thuộc vào quyết định của từng cơ quan và thái độ phục vụ của công chức trực tiếp tiếp nhận yêu cầu...

Khắc phục những hạn chế đó, việc xây dựng và ban hành Luật Tiếp cận thông tin là rất cần thiết, góp phần bảo đảm thực hiện quyền tiếp cận thông tin với tư cách là quyền cơ bản của công dân, có ý nghĩa làm tiền đề, điều kiện cho việc thực hiện các quyền tự do dân chủ khác của công dân mà Hiến pháp năm 2013 đã quy định.

Luật Tiếp cận thông tin gồm 5 chương, 37 điều, quy định cách công dân tiếp cận thông tin; phạm vi thông tin được tiếp cận; các hành vi cấm trong cung cấp và tiếp nhận thông tin; quy trình hình thức công khai thông tin... Để bảo đảm thực hiện quyền tiếp cận thông tin của công dân, Luật quy định trách nhiệm của các cơ quan nhà nước trong việc xác định đơn vị, cá nhân làm đầu mối cung cấp thông tin; lập, cập nhật, danh mục thông tin phải được công khai; duy trì, lưu giữ, cập nhật cơ sở dữ liệu thông tin và bảo đảm thông tin có hệ thống, đầy đủ, toàn diện, kịp thời, dễ dàng tra cứu; rà soát, phân loại, kiểm tra và bảo đảm tính bí mật của thông tin trước khi cung cấp.


Cổng Thông tin -  Giao tiếp điện tử tỉnh thực hiện tốt việc cập nhật, cung cấp thông tin phục vụ người dân

 

Khẳng định Luật Tiếp cận thông tin ra đời có những tác động thiết thực đến người dân và xã hội, ông Tạ Ngọc Toàn, Chủ nhiệm Đoàn Luật sư tỉnh chia sẻ, Luật Tiếp cận thông tin giúp các doanh nghiệp bình đẳng trong việc khai thác những thông tin về quy hoạch, chính sách thuế để lập kế hoạch đầu tư dài hạn; giảm thiểu chi phí kinh doanh và các rủi ro khi đầu tư, từ đó thu hút đầu tư và tạo công ăn việc làm nhiều hơn. Tăng cường tiếp cận thông tin cũng đồng thời giảm cạnh tranh không lành mạnh giữa các doanh nghiệp, tăng tỷ số doanh thu của doanh nghiệp, tăng đầu tư có chất lượng cao. Việc cung cấp thông tin kịp thời giúp người dân và doanh nghiệp không phải mất nhiều thời gian cho việc tìm kiếm văn bản; giảm rủi ro cho hoạt động sản xuất, kinh doanh nhờ giảm rủi ro phát sinh từ việc nhầm lẫn và không chắc chắn về các nghĩa vụ pháp lý liên quan từ đó giảm chi phí kiện tụng, chi phí nghiên cứu pháp luật đối với doanh nghiệp; giảm vi phạm pháp luật và khiếu nại, khiếu kiện.

Cũng theo ông Toàn, từ cơ chế bảo đảm quyền tiếp cận thông tin sẽ hình thành cơ chế giám sát có hiệu quả từ công chúng tới các hoạt động của cơ quan công quyền, đặc biệt là các cơ quan hành chính, qua đó, các cơ quan này hoạt động hiệu quả và trách nhiệm. Trên cơ sở được biết thông tin người dân kịp thời kiến nghị lên các cơ quan nhà nước để hoàn thiện chính sách, pháp luật. Việc phản hồi từ phía người dân sẽ giúp các cơ quan nhà nước cân nhắc, lựa chọn và đưa ra những quyết định đúng đắn, phù hợp với lòng dân, tăng hiệu quả của chính sách. Bảo đảm quyền tiếp cận thông tin cũng đồng thời bảo đảm sự công bằng, tăng lòng tin của người dân đối với Nhà nước. Thông qua việc lắng nghe ý kiến phản hồi từ công chúng, mối quan hệ giữa Nhà nước với nhân dân được củng cố và tăng cường.

Những năm qua, Vĩnh Phúc đã chủ động xây dựng các cơ chế, chính sách, đầu tư nguồn lực, đào tạo nhân lực, chỉ đạo các ngành, địa phương làm tốt việc cung cấp thông tin, minh bạch thông tin, phục vụ người dân và doanh nghiệp để từ đó tạo chuyển biến tích cực trong thu hút đầu tư, phát triển kinh tế và ổn định xã hội. Tỉnh đã thành lập Ban Tiếp công dân từ tỉnh đến huyện để tiếp nhận cung cấp xử lý thông tin với người dân và doanh nghiệp; thành lập Trung tâm hành chính công cấp tỉnh, cấp huyện cùng với đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính để tạo thuận lợi nhất cho người dân và doanh nghiệp trong việc tiếp cận khai thác thông tin. Các cơ quan truyền thông từ tỉnh đến cơ sở hoạt động hiệu quả đáp ứng tốt nhu cầu khai thác thông tin của nhân dân. Với chức năng cung cấp các thông tin chính thức được phép công bố về chính trị, kinh tế, xã hội, đối ngoại, an ninh, quốc phòng và thực hiện các giao dịch, dịch vụ hành chính công phục vụ tổ chức, công dân, Cổng Thông tin giao tiếp điện tử tỉnh phát huy tốt vai trò là cầu nối thông tin giữa chính quyền với người dân trong tỉnh. Người dân chỉ cần nhấp chuột trên máy tính hoặc vài lần chạm trên điện thoại thông minh smart phone là có thể cập nhật những thông tin thời sự, thông tin chỉ đạo điều hành của lãnh đạo tỉnh được công khai trên Cổng thông qua các chuyên trang, chuyên mục như: Thông tin cần biết; Thông tin tra cứu; Văn bản chỉ đạo, Chính sách mới; Người dân hỏi cơ quan chức năng trả lời; Cải thiện môi trường đầu tư...

Theo cổng thông tin điện tử tỉnh Vĩnh Phúc

Các tin đã đưa ngày: